سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

59

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)

مثال موردى كه بتوان به آن اشاره حسّى كرد همچون قول زهير بن ابى سلمى : لدى اسد شاكى السّلاح مقذّف * له لبد اظفاره لم تقلّم يعنى : نزد مردى است مانند شيرى كه داراى يالهاى آويخته و ناخنهاى نگرفته شده مىباشد آنمرد سلاحش تمام و كامل بوده و در جنگها آزموده و تجربه پيدا كرده است . كلمه [ شاكى السّلاح ] يعنى تمام السّلاح و [ مقذف ] كسى را گويند كه بواسطه واقع شدن در حوادث و وقايع آزموده شده باشد . و بعضى گفته‌اند [ قذّف باللّحم و رمى باللّحم ] را زمانى مىگويند كه شئ چاقى و غلظت پيدا كرده باشد . شاهد در كلمه [ اسد ] استكه براى رجل شجاع استعاره آورده شده و پرواضح است كه رجل شجاع امرى است حسّى يعنى ميتوان به او اشاره حسّى كرد . و مثال موردى كه بتوان به آن اشاره عقلى نمود فرموده حقتعالى است : اهدنا الصّراط المستقيم ( تو ما را به راه راست هدايت بفرما ) . شاهد در [ الصّراط المستقيم ] است كه استعاره براى دين حقّ يعنى ملّت اسلام آورده شده و بدون شك آن امرى است عقلى . شرح فارسى : توضيح قوله : فاذا اطلق المشفر : كلمه [ مشفر ] بكسر ميم و فتح فاء لب شتر را گويند .